|
|
 |
|
|
|
Μουσική, μπάσκετ και η αναγέννηση του Χάρλεμ
Ο Καρήμ Αμπντούλ-Τζαμπάρ στο Ντήζελ |
του ΦΡΕΝΤ ΓΚΑΡΝΤΝΕΡ |
|
| Αρχική Δημοσίευση: www.counterpunch.com, 17/18 Φεβ. 2007 |
|
| Μετάφραση: Κατερίνα Λαμπρινού |
|
|
Ένα βροχερό βράδυ Παρασκευής στο Ντήζελ –ένα βιβλιοπωλείο στο Ρόκριτζ του Ώκλαντ– ο Καρήμ Αμπντούλ-Τζαμπάρ υπέγραφε αντίτυπα του Στους ώμους των γιγάντων (On the Shoulders of Giants), το καινούριο του βιβλίο για την αναγέννηση του Χάρλεμ και τον αντίκτυπο που είχε σε αυτόν προσωπικά. Στους αγοραστές είχαν μοιραστεί κίτρινες κάρτες με αριθμούς που καθόριζαν τη θέση τους στη σειρά. Ώσπου να φτάσει ο συγγραφέας, είχε δοθεί η κάρτα με το νούμερο 180 και η ουρά σερνόταν κατά μήκος των διαδρόμων σαν ένας ακίνητος χορός κόνγκα. Ο αριθμός 33 ήταν μια νεαρή Αφροαμερικάνα που, περιμένοντας, είχε απορροφηθεί από το βιβλίο. Μου είπε ότι, αφού το 33 ήταν ο αριθμός του Καρήμ, ήλπιζε ότι εκείνος θα της υπέγραφε την κίτρινη κάρτα της. Είχα φέρει μαζί ένα δικό μου βιβλίο για να του δώσω (Η εθνοβοτανική των μαύρων Αμερικανών του Ουίλλιαμ Εντ Γκριμέ) και μερικά αντίτυπα του O’Shaughnessy, του ιατρικού περιοδικού υπέρ της κάνναβης, σε έναν φάκελο. Ο Αμπντούλ-Τζαμπάρ πάσχει από ημικρανίες και είναι δημοσίως γνωστό ότι διαθέτει ιατρική έγκριση να τις θεραπεύσει με κάνναβη, παρ’ όλα αυτά έχει συλληφθεί δύο φορές για κατοχή.
Ο Αμπντούλ-Τζαμπάρ ήταν καθισμένος πίσω από ένα τραπέζι με το στιλό στο χέρι. Κοίταξε το βιβλίο του Γκριμέ με ενδιαφέρον, ευχαρίστησε και το πέρασε σε μια γυναίκα που στεκόταν δίπλα στο τραπέζι. Της έδωσα και το φάκελο. «Θα εξετάσουμε τα δέματα», είπε δυσοίωνα. Ήταν μάνατζερ του Καρήμ και η κάρτα της έλεγε, «Εικονομία» (συγχωνεύοντας την «εικόνα» με την «οικονομία»). Αναρωτιέμαι εάν θα κρίνει το O’Shaughnessy άξιο να δοθεί στον πελάτη της ή πολύ επικίνδυνο για την εικόνα του. Ο Αμπντούλ-Τζαμπάρ, που ανήκει στην ομάδα των Λος Άντζελες Λέηκερς, επιδιώκει σύμφωνα με τις υπάρχουσες πληροφορίες να γίνει πρώτος προπονητής στο NBA.
Στο Στους ώμους των γιγάντων ο Αμπντούλ-Τζαμπάρ (σε συνεργασία με τον Ρέυμοντ Όμπστφελντ) εξιστορεί το πώς μερικά τετραγωνικά χιλιόμετρα στο Βόρειο Μανχάτταν έγιναν η πολιτιστική πρωτεύουσα της μαύρης Αμερικής στη δεκαετία του ’20 και του ’30 (ενώ παράλληλα τα υπέρογκα νοίκια δημιουργούσαν συνθήκες τρώγλης). Ο ορισμός που δίνει ο Αμπντούλ-Τζαμπάρ στην αναγέννηση του Χάρλεμ είναι αρκετά ευρύς ώστε να μην περιλαμβάνει μόνο τους διάσημους διανοούμενους –Λάνγκστον Χιούζ, Ζορά Νηλ Χέρστον, Ου.E.Μπ. Ντυ Μπόιζ, Τζέημς Ουέλντον Τζόνσον κ.ά.– αλλά και τον Μάρκους Γκάρβεϋ, τον χαρισματικό υποστηρικτή μιας επιστροφής στην Αφρική που απέκτησε πλήθος θιασώτες. «Ήταν η ατμόσφαιρα αναγέννησης στο Χάρλεμ που του έδωσε την έμπνευση και τις ιδεολογικές αρχές για να προωθήσει την Παγκόσμια Ένωση για τη Βελτίωση των Νέγρων», εξηγεί ο Αμπντούλ-Τζαμπάρ. Οι αριστοκρατικοί διανοούμενοι που προωθούσαν την εικόνα ενός «νέου νέγρου» περιφρόνησαν τον Γκάρβεϋ: «Σε ένα άρθρο στο Crisis [το περιοδικό της Εθνικής Ένωσης για την Πρόοδο των Έγχρωμων Ανθρώπων (NAACP)] με τίτλο “Φρενοβλαβής ή προδότης”, ο Ντυ Μπόιζ αποκάλεσε τον Γκάρβεϋ “την πιο επικίνδυνη απειλή για τη φυλή των νέγρων”». Ο Γκάρβεϋ αποκάλεσε την Εθνική Ένωση για την Πρόοδο των Έγχρωμων Ανθρώπων «Εθνική Ένωση για την Πρόοδο Ενίων Ανθρώπων». Ο Αμπντούλ-Τζαμπάρ δεν παίρνει θέση στην περιγραφή αυτής της παλαιάς αλλά ακόμα σημαντικής ταξικής διαμάχης. Στο Στους ώμους των γιγάντων αντιμετωπίζει όλους τους πρωταγωνιστές με κατανόηση, σεβασμό και οξυδέρκεια.
Η μουσική και το μπάσκετ άκμασαν στην αναγέννηση του Χάρλεμ. Ο Αμπντούλ-Τζαμπάρ μεγάλωσε μέσα στη μουσική καθώς ο πατέρας του ήταν μουσικός της σχολής Τζούλλιαρντ, ο οποίος έβγαζε τα προς το ζειν ως φύλακας στο μετρό και έπαιζε σε αυτοσχέδιες μουσικές παραστάσεις με αντάξιους του Ντίζυ Γκιλλέσπι και του Μαξ Ρόουτς. Ενώ το διάσημο Cotton Club (που ανήκε στον γκάνγκστερ Όουνυ Μάντεν) δεχόταν μόνο λευκούς πελάτες, το Renaissance Casino and Ballroom (που είχε μαύρο ιδιοκτήτη) στη Δυτική 138η Οδό εξυπηρετούσε το πραγματικό Χάρλεμ. Το Crisis διοργάνωνε εκεί τα γεύματα των βραβείων του, η Αδελφότητα των Φροντιστών Κλινάμαξας και άλλα σωματεία διοργάνωναν εκεί συνεδριάσεις, «οι πελάτες χόρευαν στον τζαζ ρυθμό της μπάντας του μαγαζιού με επικεφαλής τον Βέρνον Αντρέηντ και άλλους διάσημους μουσικούς και διασκεδαστές. Το Renaissance Casino and Ballroom είχε και κάτι άλλο που δεν διέθετε το Cotton Club: μια ομάδα πρωταθλήματος μπάσκετ μόνο με μαύρους παίκτες, τους Ρενς. Όταν τελείωνε η μία μπάντα και μέχρι να ξεκινήσει η άλλη, η πίστα καθαριζόταν και οι Ρενς έπαιζαν μπάσκετ υπό τις ενθουσιώδεις επευφημίες των πελατών. Όταν το παιχνίδι τελείωνε, τα στεφάνια αποθηκεύονταν και ο χορός συνεχιζόταν, μερικές φορές με τα μέλη των ομάδων να συνοδεύουν τους πελάτες στην πίστα».
Όταν ο Αμπντούλ-Τζαμπάρ πρωτοέμαθε για τους Ρενς ως μαθητής, ξύπνησε μέσα του ένα παθιασμένο ενδιαφέρον. Ερεύνησε την ιστορία τους και σε αυτό το βιβλίο τη διηγείται με τις δέουσες λεπτομέρειες. Το 1939 οι Ρενς νίκησαν τους Όσκος Ωλ-Σταρς στο Παγκόσμιο Τουρνουά Επαγγελματικού Μπάσκετ, ένα πρωτάθλημα μεταξύ 12 ομάδων που περιελάμβανε δύο μαύρες ομάδες (τους Ρενς και τους Χάρλεμ Γκλοουμπτρόττερς). Ο Αμπντούλ-Τζαμπάρ παρατηρεί ότι οι ομάδες των λευκών είχαν «πιο ουσιαστική και επιστημονική» προπόνηση αλλά δεν τους μάθαιναν να αυτοσχεδιάζουν. «Όπως μερικοί από τους μουσικούς της τζαζ που τους είχαν αρνηθεί τη συμβατική εκπαίδευση ή τους είχαν απαγορεύσει να παίζουν με λευκούς», οι μαύροι παίκτες του μπάσκετ «ανέπτυξαν ένα κατάδικό τους στιλ». Ο Τζούλιους Έρβινγκ αναφέρει: «Σύντομα ο λευκός παίκτης άρχισε να μιμείται αυτές τις σκέψεις και κινήσεις, και τελικά το παιχνίδι έγινε αυτό που είναι σήμερα – η σκηνή όπου ένας μοναδικός συνδυασμός του ομαδικού πνεύματος και της ατομικής έκφρασης παρουσιάζεται σε καθαρή μορφή».
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
